İnsan Hakları ve Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Kişisel Verilerin Korunması (Personel Data Protection in The Context of Human Rights and Fundamental Rights and Freedoms)

ABSTRACT
The subject of this article is the protection of personal data within the context of human rights and fundamental rights and freedoms. For this purpose, the scope of the right to protection of personal data has been stated by first explaining the notion of personal data and both the international and domestic regulations related to the subject. After that, the boundaries of human rights and fundamental rights and freedoms have been explained, and place of right to protection of personal data especially in right of privacy and other fundamental rights have been determined. Thus, the issue of whether the right to protection of personal data is an independent right have been tried to be re- solved. In this context, Constitutional Court’s and European Court of Human Rights’ points on view on the issue have been evaluated by explaining their decisions about the issue. As a result, the place of the right to protection of personal data especially in the right of privacy and the other fundamental rights and freedoms, has been tried to be determined in the light of European Court of Human Rights and Constitutional Court decisions.
Keywords: personal data, human rights, fundemantal rights and freedoms, protection of personal data, privacy of personal data.
Giriş
Kişisel veriler, temelinde insanın insan olmasından kaynaklanan, insana ait olan ve insanı belirleyen bilgilerden oluştuğundan, aslında insanlığın başlangıcından bu yana mevcuttu. Bununla beraber korunması gerekli olan bir hukuksal alan, bir hukuki değer olarak görülmemekteydi. Ancak bilişim teknolojilerinin gelişmesi, internetin yaygınlaşması ve özellikle iletişim ağlarının gelişmesiyle bilgi alışverişi olanaklarının artması kişiler ve onların verileri üzerinde farklı nitelikte tehditler oluşturmaya başladı. Buradan hareketle bireylerin kendilerine ait olan bilgilerinin bu bilgilerle hiçbir ilgisi ve menfaati olmayan üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bu bilgilerin üçüncü kişiler tarafından hukuka uygun veya aykırı olarak işlenmesi oluşan tehditlerin temelinde yatan düşünce olmuştur. Böylece kişilerin özel hayatına ilişkin bilgileri de dahil olmak üzere, kendilerini belirlemeye yarayacak her türlü bilgiye erişilmesi ve bu bilgilerin işlenmesi söz konusu olur. İşte günümüzde ortaya çıkan bu tehlikeler dolayısıyla kişisel verilerin korunmasına ilişkin sorunlar daha iyi anlaşılmış ve bu yönde çalışmalar yapılmaya başlanmıştır.
Günümüzde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun çıkarılmış olması ve Kanun ile belirlenen tarihlerin geçmesiyle birlikte öngörülen yükümlülüklerin de tamamının yürürlüğe girmesi ile kişisel verileri koruma hukukunun uygulamaya yönelik güncel sorunları ön plana çıkmıştır. Ancak bu hukuk dalının altında insan hakları ve temek hak ve özgürler içinde değerlendirilen “kişisel verinin korunmasını isteme hakkı” yatmaktadır. İşte bu makalenin konusunu tam olarak bu hak oluşturmaktadır.
Kişilere ait verilerin korunmasının bu denli zorunlu hale gelmesi görüldüğü gibi esas olarak insan haklarının öneminden kaynaklanır. Bu nedenle kişisel verileri koruma hukukunun ortaya çıkış süreci ve gelişimini daha iyi kavramak adına, aşağıda kişisel verileri, insan hakları ve insan haklarının en kapsamlı şekilde düzenlendiği Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi bağlamında inceleyeceğim. Buna bağlı olarak söz konusu insan haklarının korunması ve uygulanmasını sağlamak amacıyla kurulmuş olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin konuyla ilgili vermiş olduğu kararlara da bu bağlamda değineceğim. Ayrıca konuyu insan haklarının Anayasa’daki görünümü olan temel hak ve özgürlükler çerçevesinde ve Anayasa Mahkemesi’nin bu konuda vermiş olduğu kararlar ışığında inceleyip; değerlendirmede bulunacağım. Böylelikle hem ulusal üstü hukuk ve yargı mercilerinin kararlarının ulusal hukuk ve en üst yargı merciine olan etkisini karşılaştırmalı bir biçimde ele almayı deneyeceğim.

Makalenin tamamı için tıklayınız.